Phương pháp học nào là đúng?

Bài viết này thuộc phần 22 của 28 phần trong series: Làm sao để học giỏi?

Có nhiều phương pháp học tập khác nhau giúp cho các bạn học sinh sắp xếp hiệu quả việc học ở trường và việc ôn tập ở nhà. Thông thường, bạn có thể vận dụng cùng lúc vài phương pháp để có được sự linh hoạt cũng như đạt được kết quả tốt hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải chọn lựa phương pháp phù hợp với nhu cầu của chúng ta và biết phối hợp các phương pháp một cách hiệu quả, tránh tình trạng sử dụng chồng chéo các phương pháp, vừa mất thời gian vừa không hiệu quả.

Sơ đồ tư duy

Tony Buzan đã nghĩ ra một phương pháp mang tên Sơ đồ tư duy hiện đại. Về cơ bản, đó là một sơ đồ gồm nhiều nhánh các từ ngữ, ý tưởng và những khái niệm được sắp đặt xung quanh một ý chính hay từ khóa nằm ở trung tâm. Từ ngữ và những ý tưởng được sắp xếp dựa trên mức độ quan trọng và mục tiêu mà sơ đồ hướng đến, giúp ta thấy được toàn bộ ý nghĩa liên kết giữa những luồng thông tin khác nhau.

Sơ đồ tư duy này trình bày các ý tưởng ở dạng tỏa ra xung quanh, không theo một đường thẳng cố định nào và khá sinh động. Điều này khuyến khích người sử dụng phải động não để tạo ra thông tin và có một cái nhìn tổng quan.

Phương pháp SQ3R

Đây là phương pháp đáng tin cậy và đã được thử nghiệm, giúp cho người học có một cách tiếp cận toàn diện đối với việc học và ôn tập.

SQ3R là viết tắt của các từ sau:

– Servey: Quan sát tổng thể
– Question: Đặt câu hỏi
– Read: Đọc
– Recite: Thuật lại
– Review: Ôn tập

Survey – Quan sát tổng thể

Khi quan sát tổng thể, về cơ bản chúng ta đã lướt qua những vấn đề tổng quát và định hình được những gì mà mình sẽ học trước khi đi vào chi tiết. Điều này cũng giống như xem bản đồ trước khi biết đích xác nơi nào mình muốn đến và cách thức để đến đó vậy.

Question – Đặt câu hỏi

Đặt câu hỏi, tức là chúng ta đang kiểm tra lại khả năng hiểu bài của mình. Khi đọc những tài liệu hay vở ghi chép, đừng ngại đặt ra những câu hỏi. Bằng cách trả lời những câu hỏi ấy, ta sẽ hiểu rõ hơn về bài học. Đồng thời chúng ta sẽ ghi nhớ sâu hơn thông qua quá trình chủ động đặt câu hỏi và trả lời.

Read – Đọc

Chúng ta nên đọc một cách chủ động, nghĩa là đọc với cách thức sao cho tự mình có thể giải đáp những thắc mắc của chính mình. Cũng cần chú ý đến những đoạn in đậm hay in nghiêng vì đây là những điểm tác giả có ý muốn nhấn mạnh. Chúng ta cũng cần lưu ý đến những bảng biểu, đồ thị, sơ đồ, những hình ảnh minh họa,… vì chúng có thể giúp ta hiểu rõ hơn về nội dung đã được trình bày.

Recite – Thuật lại

Khi thuật lại, nghĩa là ta đang cố nhớ lại những gì đã đọc. Hãy cố nhớ những ý chính hay những khái niệm quan trọng cần nắm trong các dòng chữ in đậm hoặc in nghiêng và phát triển thành một ý niệm hoàn chỉnh. Chúng ta cũng nên liên hệ chúng với những thông tin đã biết, điều này khiến chúng ta dễ dàng ghi nhớ những kiến thức mới.

Review – Ôn tập

Khi ôn tập, tức là chúng ta kiểm tra lại kiến thức của mình để củng cố những gì đã hiểu và làm sáng tỏ những gì mình còn chưa rõ. Thời điểm tốt nhất để ôn tập là khi đã học xong một chương hay một bài nào đó. Nếu chỉ ôn tập trước các kỳ thi, nghĩa là chúng ta chưa có một sự chuẩn bị thật tốt.

Bằng việc ôn tập, chúng ta đã củng cố lại những kiến thức đã học trước khi bước vào chương mới. Dân gian có câu: “Lùi một bước, tiến hai bước”, nghĩa là khi chúng ta đã có một bước tiến đáng kể nào đó, cách tốt nhất là nên dừng lại để xem xét mình đã làm được gì trước khi tiếp tục tiến bước. Nếu bỏ qua bước này mà cứ lao đầu vào việc học không suy nghĩ, ta sẽ có nguy cơ hiểu sai một ý nào đó và điều này sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng về sau. Vì vậy, chúng ta nên hình thành thói quen ôn tập để nhận thức được mình đẫ tiến bộ đến mức nào rồi.

Ghi chép và Tóm tắt

Trong các tiết học hay các buổi thuyết trình, hình ảnh thường thấy là nhiều bạn chỉ ngồi nghe mà không ghi chép gì cả. Các bạn ấy tin rằng trí nhớ của mình đủ tốt để có thể lục lại kiến thức đã được nghe giảng bất cứ khi nào mình cần. Có điều các bạn không biết được rằng trí nhớ sẽ phai mờ dần theo thời gian. Nếu không ghi chép lại nội dung bài học thì gần như bạn sẽ không còn nhớ được gì cả. Vì vậy, việc ghi chép lại là rất cần thiết trong quá trình nghe giảng.

Bên cạnh việc ghi chép, thì việc tóm tắt hay cô đọng các kiến thức cũng là một cách thức học tập hữu hiệu. Hãy tưởng tượng việc bạn phải cày xới hàng đống sách vở để xem lại hay ôn tập trước mỗi kỳ kiểm tra. Chẳng phải là tốt hơn sao nếu ta có một bảng tóm tắt các điểm chính yếu và các khái niệm quan trọng sẵn trong tay? Khi tóm tắt lại bài vở hay các thông tin hữu dụng khác, là chúng ta đã thật sự củng cố sự hiểu bài của mình.

Do đó, ghi chép và tóm tắt là hai chiến lược học tập hữu hiệu giúp cho chúng ta chuẩn bị chu đáo cho các bài kiểm tra cũng như hoàn thành tốt các bài thi của mình.

One Response

  1. Vic 02/05/2017

Bình luận